สรุปสาระสำคัญ
พระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ.2558 (ตอนที่ 2)

ต่อเนื่องจากตอนที่แล้วที่ได้กล่าวถึง

  • การชุมนุมสาธารณะ คืออะไร
  • การชุมนุมสาธารณะแบบไหน ที่ไม่อยู่ในบังคับของ พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558
  • การชุมนุมสาธารณะแบบไหน ที่มีลักษณะต้องห้ามตาม พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558
  • ขั้นตอนการแจ้งการชุมนุมสาธารณะต้องเป็นอย่างไร

ในตอนนี้จะกล่าวถึง

  • ขั้นตอนการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานในกรณีมีการชุมนุมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ขั้นตอนการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานในกรณีมีการชุมนุมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

  • เมื่อมีการชุมนุมใครคือเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ
  1. กรณีที่มีการชุมนุมสาธารณะในท้องที่เดียว หัวหน้าสถานีตำรวจแห่งท้องที่ที่มีการชุมนุมสาธารณะเป็นเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ
  2. กรณีมีการชุมนุมสาธารณะที่ต่อเนื่องหลายพื้นที่ ผู้บังคับการหรือผู้บัญชาการตำรวจซึ่งรับผิดชอบพื้นที่การชุมนุม แล้วแต่กรณี เป็นเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ
  • เมื่อเกิดการชุมนุมโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะจะต้องดำเนินการอย่างไร

พระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ.2558 เมื่อมีการชุมนุมโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ได้กำหนดให้เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะปฎิบัติตามขั้นตอนของกฎหมาย ดังต่อไปนี้

ขั้นที่หนึ่ง เมื่อมีการชุมนุมสาธารณะไม่ชอบด้วยกฎหมาย เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะจะต้องดำเนินการประกาศให้ผู้ชุมนุมเลิกการชุมนุมภายในระยะเวลาที่กำหนด หรือแก้ไขการชุมนุมภายในระยะเวลาที่กำหนด แล้วแต่กรณี

กรณีดังต่อไปนี้ เจ้าพนักงานดูการชุมนุมสาธารณะจะต้องประกาศให้เลิกการชุมนุมภายในระยะเวลาที่กำหนด

  1. เมื่อการชุมนุมสาธารณะไม่เป็นไปโดยสงบและปราศจากอาวุธ  หรือการใช้สิทธิและเสรีภาพของผู้ชุมนุมในระหว่างการชุมนุมสาธารณะไม่อยู่ภายใต้ขอบเขตการใช้สิทธิและเสรีภาพตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญและกฎหมาย
  2. เมื่อมีการจัดการชุมนุมสาธารณะ โดยไม่แจ้งการชุมนุมหนังสือต่อหัวหน้าสถานีตำรวจแห่งท้องที่ที่มีการชุมนุมสาธารณะ
  3. เมื่อผู้ประสงค์จะจัดการชุมนุมสาธารณะซึ่งได้แจ้งการชุมนุม ต่อหัวหน้าสถานีตำรวจแห่งท้องที่ที่มีการชุมนุมสาธารณะ ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งให้แก้ไขการชุมนุมสาธารณะที่อาจขัดต่อ มาตรา 7 หรือมาตรา 8 หรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งห้ามชุมนุมของหัวหน้าสถานีตำรวจแห่งท้องที่ที่มีการชุมนุมสาธารณะ
  4. เมื่อมีการจัดการชุมนุมสาธารณะขึ้นหลังจากที่ผู้ประสงค์จัดการชุมนุมที่ยื่นคำขอผ่อนผันกำหนดเวลาแจ้งการชุมนุมสาธารณะ ได้รับหนังสือแจ้งว่าไม่มีเหตุผลอันสมควรที่จะผ่อนผันกำหนดเวลา
  • กรณีดังต่อไปนี้ เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะดำเนินการ จะต้องประกาศให้ผู้ชุมนุมแก้ไขภายในระยะเวลาที่กำหนด
  1. เมื่อผู้จัดการชุมนุมหรือผู้ชุมนุมฝ่าฝืนเข้าชุมนุมในพื้นที่ต้องห้าม
  2. เมื่อมีการจัดการชุมนุมสาธารณะกีดขวางทางเข้าออก หรือรบกวนการปฏิบัติงานหรือการใช้บริการสถานที่ ต้องห้าม
  3. เมื่อผู้จัดการชุมนุมไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ หรือ ผู้ชุมนุมไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ในการแจ้งและดูแลการชุมนุม
  4. เมื่อผู้จัดการชุมนุมแจ้งการชุมนุมสาธารณะแต่มิได้แจ้งว่าจะมีการเดินขบวนหรือเคลื่อนย้ายผู้ชุมนุม แล้วมีการเดินขบวนหรือเคลื่อนย้ายการชุมนุม โดยไม่ได้แจ้งล่วงหน้าต่อหัวหน้าสถานีตำรวจซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบดูแลการชุมนุมสาธารณะ
  5. เมื่อผู้ชุมนุมไม่เลิกการชุมนุมสาธารณะภายในระยะเวลาที่ผู้จัดการชุมนุมได้แจ้งไว้ต่อหัวหน้าสถานีตำรวจแห่งท้องที่ที่มีการชุมนุมสาธารณะ
  6. เมื่อผู้จัดการชุมนุมที่แจ้งการชุมนุมสาธารณะไว้แล้ว จัดให้มีการชุมนุมต่อไปเกินกว่าระยะเวลาที่แจ้งไว้ โดยไม่แจ้งขอขยายระยะเวลาชุมนุมต่อหัวหน้าสถานีตำรวจซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบดูแลการชุมนุมสาธารณะภายในเวลา 24 ชั่วโมง ก่อนสิ้นสุดระยะเวลาการชุมนุมที่ได้แจ้งไว้

ขั้นที่สอง หากผู้ชุมนุมไม่ปฎิบัติตามประกาศของเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะที่ประกาศให้ผู้ชุมนุมเลิกการชุมนุมภายในระยะเวลาที่กำหนด หรือ ที่ประกาศให้ผู้ชุมนุมแก้ไขภายในระยะเวลาที่กำหนด แล้วแต่กรณีตามขั้นตอนที่หนึ่ง เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะต้องร้องขอต่อศาลแพ่งและศาลจังหวัดที่มีเขตอำนาจเหนือสถานที่ที่มีการชุมนุมสาธารณะเพื่อมีคำสั่งให้ผู้ชุมนุมเลิกการชุมนุมสาธารณะนั้น

เมื่อเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอให้ศาลมีคำสั่งให้เลิกการชุมนุม ผู้ชุมนุมก็มีสิทธิยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลเพื่อขอให้ศาลมีคำสั่งยกคำร้องของเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ หรือขอให้ศาลมีคำสั่งไม่ให้มีการเลิกการชุมนุมนั้นได้

ในระหว่างรอคำสั่งศาลเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะก็จะมีอำนาจกระทำการตามที่จำเป็นตามแผนหรือแนวทางการดูแลการชุมนุมสาธารณะที่คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบตามข้อเสนอแนะของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ซึ่งจะพูดถึงในตอนถัดไป

ประกาศกำหนดระเบียบเสียงของเครื่องขยายเสียง

ประกาศกำหนดระเบียบเสียงของเครื่องขยายเสียง

ประกาศเรื่อง เครื่องมือควบคุมฝูงชน หน้า 1

ประกาศเรื่อง เครื่องมือควบคุมฝูงชน หน้า 2

ประกาศเรื่อง เครื่องมือควบคุมฝูงชน

ขั้นที่สาม หากศาลมีคำสั่งให้ผู้ชุมนุมเลิกการชุมนุม ตามที่เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะร้องขอในขั้นตอนที่สอง เจ้าหน้าพนักงานบังคับคดีก็จะต้องนำคำสั่งศาลมาปิดประกาศไว้ในที่แลเห็นได้ง่าย ณ บริเวณที่มีการชุมนุมสาธารณะนั้น และประกาศโดยวิธีการใดๆ เพื่อให้ผู้ชุมนุมและประชาชนทั่วไปทราบคำสั่งศาล และหากผู้ชุมนุมไม่เลิกการชุมนุมสาธารณะตามคำสั่งศาลภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด “เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ” ก็จะต้องดำเนินการดังนี้

  1. รายงานให้ศาลทราบ
  2. ประกาศกำหนดให้พื้นที่บริเวณที่มีการชุมนุมสาธารณะนั้นและปริมณฑลของพื้นที่นั้นตามควรแก่กรณีเป็นพื้นที่ควบคุม ทั้งนี้ก็จะมีการตั้ง “ผู้ควบคุมสถานการณ์” ขึ้นมา
  3. ประกาศให้ผู้ชุมนุมออกจากพื้นที่ควบคุมภายในระยะเวลาที่กำหนด
  4. ห้ามบุคคลใดเข้าไปในพื้นที่ควบคุมโดยมิได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ และ
  5. ให้รายงานรัฐมนตรีเพื่อทราบ

ขั้นที่สี่ เมื่อเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะประกาศกำหนดให้พื้นที่บริเวณที่มีการชุมนุมสาธารณะและปริมณฑลของพื้นที่นั้นเป็นพื้นที่ควบคุม พร้อมทั้งประกาศให้ผู้ชุมนุมออกจากพื้นที่ควบคุมภายในระยะเวลาที่กำหนดแล้วตามขั้นตอนที่สาม หากพ้นระยะเวลาที่ประกาศให้ผู้ชุมนุมออกจากพื้นที่ควบคุมแล้ว ยังมีผู้ชุมนุมอยู่ในพื้นที่ควบคุมหรือเข้าไปในพื้นที่ควบคุมโดยมิได้รับอนุญาต หรือมีบุคคลใดเข้าไปในพื้นที่ควบคุมโดยมิได้รับอนุญาต เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะก็จะต้อง

  1. ถือว่าผู้ชุมนุมนั้นกระทำความผิดซึ่งหน้า ทำให้เจ้าพนักงานมีอำนาจจับกุมได้ตามประมวลกฎหมายวิธิพิจารณาความอาญาและ
  2. ผู้ควบคุมสถานการณ์และผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากผู้ควบคุมสถานการณ์ ก็จะดำเนินการให้มีการเลิกการชุมนุมสาธารณะตามคำสั่งศาล โดยผู้ควบคุมสถานการณ์และผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากผู้ควบคุมสถานการณ์ก็จะมีอำนาจ ดังต่อไปนี้

(1) จับผู้ซึ่งอยู่ในพื้นที่ควบคุมหรือผู้ซึ่งเข้าไปในพื้นที่ควบคุมโดยมิได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ
(2) ค้น ยึด อายัด หรือรื้อถอนทรัพย์สินที่ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้ในการชุมนุมสาธารณะนั้น
(3) กระทำการที่จำเป็นตามแผนหรือแนวทางการดูแลการชุมนุมสาธารณะตามมาตรา 21
(4) มีคำสั่งห้ามมิให้กระทำการใด ๆ เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการให้มีการเลิกการชุมนุม

หมายเหตุ: ขั้นตอนต่างๆทั้งหมดที่กล่าวมานี้เป็นกรณีที่กฎหมายให้เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะต้องปฎิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะจึงไม่อาจปฎิบัติข้ามขั้นตอนได้ หากเจ้าพนักงานปฎิบัติข้ามขั้นตอนก็จะต้องถือว่ากระทำไปโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย

แผนผังการชุมนุมกรณีชุมนุมไม่ชอบ.jpg

  • ข้อยกเว้น ขั้นตอนการปฎิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานในกรณีมีการชุมนุมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

โดยหลักตามพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ.2558 ในกรณีมีการชุมนุมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายเจ้าพนักงานก็จะต้องดำเนินการตามขั้นตอนดังที่กล่าวมาแล้ว แต่อาจมีข้อยกเว้นที่ทำให้เจ้าพนักงานไม่ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนดังกล่าว คือ ในกรณีที่ผู้ชุมนุมกระทำการใดๆ ที่มีลักษณะรุนแรงและอาจเป็นอันตรายแก่ชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือทรัพย์สินของผู้อื่นจนเกิดความวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะก็มีอำนาจที่จะดำเนินการดังต่อไปนี้

  1. สั่งให้ผู้ชุมนุมยุติการกระทำนั้น
  2. หากผู้ชุมนุมไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ ผู้ควบคุมสถานการณ์ และผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากผู้ควบคุมสถานการณ์ก็มีอำนาจดำเนินการประกาศกำหนดให้พื้นที่บริเวณที่มีการชุมนุมสาธารณะนั้นและปริมณฑลของพื้นที่นั้นตามควรแก่กรณีเป็นพื้นที่ควบคุม
  3. ประกาศให้ผู้ชุมนุมออกจากพื้นที่ควบคุมภายในระยะเวลาที่กำหนด และห้ามบุคคลใดเข้าไปในพื้นที่ควบคุมโดยมิได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ และมีอำนาจดังต่อไปนี้

(3.1) จับผู้ซึ่งอยู่ในพื้นที่ควบคุมหรือผู้ซึ่งเข้าไปในพื้นที่ควบคุมโดยมิได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะ
(3.2) ค้น ยึด อายัด หรือรื้อถอนทรัพย์สินที่ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้ในการชุมนุมสาธารณะนั้น
(3.3) กระทำการที่จำเป็นตามแผนหรือแนวทางการดูแลการชุมนุมสาธารณะ
(3.4) มีคำสั่งห้ามมิให้กระทำการใด ๆ เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการให้มีการเลิกการชุมนุม

ทั้งนี้ ในกรณีที่ผู้ชุมนุมไม่เห็นด้วยกับคำสั่งของเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะที่สั่งให้ยุติการกระทำดังกล่าวที่มา ผู้ชุมนุมก็สามารถยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลแพ่งหรือศาลจังหวัดที่มีเขตอำนาจเหนือสถานที่ที่มีการชุมนุมสาธารณะเพื่อพิจารณาภายในเวลา 30 วันนับแต่วันที่มีคำสั่งของเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะได้ คำสั่งของศาลตามมาตรานี้ให้อุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์หรือศาลอุทธรณ์ภาค คำสั่งศาลอุทธรณ์หรือศาลอุทธรณ์ภาคให้เป็นที่สุด

หมายเหตุ: หากผู้ชุมนุมไม่ได้กระทำการใด ๆ ที่มีลักษณะรุนแรงและอาจเป็นอันตรายแก่ชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือทรัพย์สินของผู้อื่นจนเกิดความวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะก็ไม่มีอำนาจสั่งให้ผู้ชุมนุมยุติการกระทำนั้น และยังจะต้องปฎิบัติตามขั้นตอนปกติด้วย

อ่านตอน 1 ได้ที่: https://tlhr2014.wordpress.com/2016/03/01/public_assembly_act/

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s